از سنگرهای جنوب تا حملات سایبری؛ «جنگ رمضان» حلقه دیگری از زنجیره هشت سال دفاع مقدس

به گزارش پایگاه خبری آینه مردم: روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ (مصادف با ۱۰ رمضان ۱۴۴۷) در حالی که نور ماه رمضان سفره‌های افطار را روشن کرده بود، ناگهان آسمان ایران با حملات گسترده هوایی و موشکی ائتلاف آمریکا و رژیم صهیونیستی در هم کوبیده شد؛ نقطه‌آغازی برای جنگی که در رسانه‌ها به «جنگ رمضان» یا «جنگ تحمیلی سوم» شهرت یافت. در ادبیات رسانه‌ای ایران، این عنوان به درگیری ۴۱ روزه میان جمهوری اسلامی ایران و ائتلاف متشکل از ایالات متحده آمریکا و اسرائیل اطلاق می‌شود. این جنگ را ادامه‌ای بر همان خط سیری می‌دانند که ۴۵ سال پیش با حمایت همان قدرت‌های استکباری از صدام آغاز شد.

طراحی این جنگ در امتداد درگیری‌های پیشین از جمله جنگ ۱۲ روزه و اغتشاشات دی‌ماه، بر این فرض استوار بود که می‌توان با وارد کردن ضربات هماهنگ نظامی و ترکیبی، دستاوردهای انقلاب اسلامی را یک‌باره از بین برد. اما تحلیل‌گران بر این باورند که «جنگ رمضان» نه تنها تداوم سیاست‌های خصمانه علیه ایران است، بلکه تقابل دو منطق را به معرض نمایش گذاشته است: دستگاه محاسباتی منفعت‌گرای آمریکا و دستگاه توحیدی ایران که با تکیه بر عنصر شگفتی‌ساز مردم، معادلات دشمن را بر هم زد.

حکمت‌نیا، عضو پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در تحلیل خود این جنگ را «پیچیده‌ترین جنگی که بشر تا این لحظه به خود دیده است» توصیف می‌کند. به گفته وی، «در جنگ روسیه، از تمام ابزارهای انقلاب صنعتی چهارم استفاده نشد. جنگ جهانی اول و دوم در بستر انقلاب صنعتی دوم بودند… امروز جنگ‌ها فراتر از نیروی انسانی و سخت‌افزارهای نظامی است و نبرد ترکیبی از محیط مجازی، هوش مصنوعی، کلان‌داده‌ها و استفاده‌های نظامی از علوم شناختی است».

اگر در جنگ هشت ساله، رزمندگان در گرمای سوزان جنوب با لبانی تشنه روزه می‌گرفتند، در «جنگ رمضان»، این ابزارهای نوین فناورانه بودند که جغرافیای میدان نبرد را از خوزستان و بصره به عرشه ناوهای آمریکایی در خلیج فارس و سامانه‌های دفاع موشکی اسرائیل کشاند. اما وجه اشتراک هر دو رویداد، «استقامت» و «شگفتی‌سازی» بود؛ آن‌چنان که برخی تحلیل‌گران خارجی نیز اذعان داشته‌اند که «جنگ رمضان، ایران را به‌عنوان یک ابرقدرت جهانی نشان داد».

از سوی دیگر، عملیات رمضان در سال ۱۹۸۲ به رهبری ایران علیه عراق، یکی از بزرگ‌ترین نبردهای زمینی پس از جنگ جهانی دوم بود. ایران در آن عملیات با انکار آتش‌بس از سوی عراق، تهاجمی را در شرق بصره آغاز کرد که بیش از شش هفته به طول انجامید. اما نکته قابل تأمل اینجاست که آن‌گاه نیز دشمنی‌های آمریکا و اسرائیل در پشت جبهه‌های عراقی دیده می‌شد. گزارش‌های تاریخی نشان می‌دهد که سیا در همان مقطع نیز نقشی پررنگ در هدایت جنگ علیه ایران ایفا می‌کرد.

«جنگ رمضان» از نگاه تحلیلگران داخلی تنها یک تقابل نظامی نیست، بلکه روایتی دیگر از ایستادگی در برابر قدرت‌های سلطه‌گر است. این مفهوم همچنانکه در کلام امام خمینی (ره) در جریان جنگ تحمیلی اول به «نهضت خونین و تمدن‌ساز حسینی» گره خورده بود، امروز نیز در بستری جدید اما با همان گفتمان فرهنگی و ایمانی تکرار می‌شود و ابعاد یک «نبرد تمدنی برای آینده» را تداعی می‌سازد.

به نظر می‌رسد این بار نیز آن‌چنان که در عملیات رمضان ۱۹۸۲، گستردگی جنگ و استفاده از امواج انسانی سبب شد رسانه‌های آن روز جهان از «جنگ‌افزار انسانی» علیه صدام سخن بگویند، امروز نیز منطق مقاومت با هویت جدیدی در عرصه نبردهای سایبری و پهپادی قد علم کرده است.

ایران امروز از ظرفیت‌هایی برخوردار است که دوران دفاع مقدس فاقد آن بود؛ از شبکه‌های اطلاعاتی پیشرفته و موشک‌های نقطه‌زن تا نفوذ ژئوپلیتیک در محور مقاومت، همگی معادلات را به نفع تهران تغییر داده‌اند. با این حال، اصل استقامت، مردم‌داری و تکیه بر توان داخلی، میراثی است که از دل هشت سال دفاع مقدس بیرون آمده و بار دیگر در «جنگ رمضان» خود را نشان داده است.

انتهای پیام/

یادداشت از : علی اعتباری